“Kısa adı SEGE olan “Türkiye Sosyal Ekonomik Gelişmişlik Envanteri” İlk kez 1969 yılında Süleyman Demirel’in Başbakanlığı döneminde başlatılan ve her 5 ya da 8 yılda bir yapılan Ulusal Gelişmişlik araştırma metodu. Ülkemiz de Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı yapmış olan kişilerin masalarının yanı başında duran önemli göstergelerden birisi olan SEGE. en son Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın emriyle 2011 yılından itibaren daha geniş ölçeklerle hazırlanmaya başlanarak 2017 yılından itibaren Ülkemizin gelişen bilgisayar alt yapısı ve yazılımları da kullanılarak bugün itibarıyla daha gerçekçi bir boyuta kavuştu. En son 2022 yılında yapılan “SEGE 2022” çalışması kapsamında; Büyükşehirlerin Merkez İlçeleri ve diğer şehirlerin İl Merkezleri İlçe olarak kabul edilir ve Türkiye geneli toplam 973 İlçeden oluşur. Bu şekilde 81 Şehirli Ülkemiz toplam 973 İlçe üzerinden değerlendirilir. 973 İlçe için 56 ana kriter ve bu kriterlerin altında yüzlerce veri işlenerek her bir İlçenin skor seviyesi yani gelişmişlik puanı belirlenir. Bu kapsamda her İlçe Türkiye de 1 ile 6 kademe arasında skorlanır. Yani 1. Sınıf İlçe, 2. Sınıf İlçe, 3. Sınıf İlçe, 4. Sınıf İlçe, 5. Sınıf İlçe ve 6.sınıf İlçe gibi. 1. Sınıf İlçeler en gelişmiş ilçeler, 6. Kademe ilçeler ise en az gelişmiş İlçeler olarak belirlenir. Son olarak 973 İlçe skoru alt alta getirilerek Türkiye’nin en gelişmiş 1.İlçesinden, en son gelişmiş 973. İlçesine kadar Ulusal bir sıralama elde edilir. SEGE çalışması ilgili Bakanlık tarafından her açıdan eksiksiz ve noksansız yapılan Bilimsel bir çalışmadır, Merkezi Hükümet tarafından temel alınan, sürekli olarak incelenen, yatırım kararları ve gelişmişlik seviyesini artırıcı noktalarda plan ve projelerin yürütüldüğü önemli bir kaynaktır.
AFYONKARAHİSAR MERKEZİ TÜRKİYE’NİN KAÇINCI GELİŞMİŞ İLÇESİ?
Hiç uzatmadan net olarak söyleyelim, SEGE Raporları kapsamında Afyonkarahisar Merkezi, Türkiye’de 973 İlçe arasında en büyük ve gelişmiş 104. Büyük İlçe olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan SEGE envanterinde yer alıyor. Afyonkarahisar İl Merkezinin ulusal gelişmişlik skoru rakamı 1,178 olarak kayıtlara geçerken; İlçeler Gelişmişlik Kademe sıralamasında Afyonkarahisar İl Merkezi,1. Sınıf İlçeler kategorisinde değil 2. Sınıf İlçeler Kategorisinde yer alıyor. 2017 yılında yapılan SEGE araştırmasında Afyonkarahisar Merkezi yine 2. Sınıf İlçeler Kategorisinde yer alırken 973 İlçe arasında 110. Sırada yer alıyordu yani İl Merkezi 2017-2022 arasında geçen 5 yılda 6 Seviye yükselmiş olarak görülüyor.
AFYONKARAHİSAR İLÇELERİNDE GELİŞMİŞLİK SIRALAMASI NEDİR?
Bu noktada sevinerek belirtelim ki; İlimiz 17 İlçe arasında 6. Sınıf kademe bir İlçe bulunmuyor. İl merkezi tek başına 2. Sınıf İlçe olmakla birlikte Sandıklı, Bolvadin, Dazkırı ve Dinar İlçeleri 3. Kademe İlçeler arasında yer alırken, Emirdağ, Çay, Sultandağı, İscehisar, Başmakçı ve Şuhut İlçeleri 4. Sınıf Kademe, Evciler, İhsaniye, Bayat, Sinanpaşa, Kızılören, Hocalar ve Çobanlar ise 5. Sınıf Kademe İlçeler arasında yer alıyor. Bu noktada Sosyal Ekonomik Gelişmişlik Kategorisine göre Afyonkarahisar İl merkezinden sonra en gelişmiş ikinci İlçe Sandıklı Türkiye’nin en gelişmiş 324. İlçesi olarak karşımıza çıkarken, Bolvadin üçüncü gelişmiş İlçe olarak Türkiye’nin 358. Büyük İlçesi ve çok ilginç Dazkırı dördüncü gelişmiş İlçe olarak Türkiye’nin en gelişmiş 372. İlçesi olarak karşımıza çıkıyor.
SEGE ÇALIŞMASI NASIL YAPILIYOR?
SEGE 56 değişik ana veri ölçeğinin altında yüzlerce alt verilerin bilimsel olarak bir araya getirilmesinden oluşuyor. Çok basit bir örnek verecek olursak; o ilçede genel eğitim seviye düzeyi, ekonomik gelir dağılımları, konut yaşları, sanayi gelişimi, istihdam ölçekleri, finansal veriler, evlenme yaş hızı, tiyatro, sinema etkinlik sayıları, kadın ehliyet sahibi sayısı, kadın istihdamı, gibi sayfalar dolusu daha bir çok yüzlerce verinin bilimsel olarak sınıflandırılarak bir ölçekte değerlendirmesiyle oluşturuluyor. Adı üstünde sonuç olarak hem sosyal hem ekonomik gelişmişlik düzeyi eş zamanlı elde ediliyor ve SEGE envanteri hazırlanıyor. MURAT AKARÇAY
Kaynak: TC Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Web Sitesi Ulusal Resmi SEGE Araştırmaları
